DHA cho bà bầu: vai trò với thai nhi và cách bổ sung đúng chuẩn từ chuyên gia

DHA là gì?

DHA (Docosahexaenoic Acid) là một axit béo không no thuộc nhóm Omega-3. Đây là thành phần cấu tạo quan trọng của não bộ, võng mạc mắt và hệ thần kinh trung ương.

Trong cơ thể con người, DHA chiếm tỷ lệ cao trong mô não và võng mạc. Mặc dù cơ thể có thể tự tổng hợp DHA từ một số axit béo khác nhưng lượng tạo ra thường rất ít và không đủ đáp ứng nhu cầu trong thai kỳ. Vì vậy, bà bầu cần bổ sung DHA thông qua thực phẩm hoặc các sản phẩm bổ sung phù hợp.

Tại sao bà bầu cần bổ sung DHA?

1) Hỗ trợ phát triển não bộ thai nhi

DHA là thành phần cấu tạo quan trọng của tế bào thần kinh. Trong suốt thai kỳ, đặc biệt là 3 tháng cuối, não bộ của thai nhi phát triển rất nhanh và cần một lượng lớn DHA để hoàn thiện cấu trúc.

Việc cung cấp đầy đủ DHA giúp:

• Hỗ trợ hình thành và phát triển hệ thần kinh trung ương của thai nhi.
• Tăng cường sự kết nối giữa các tế bào thần kinh.
• Góp phần hỗ trợ khả năng học tập, ghi nhớ và nhận thức sau này.
• Tham gia vào quá trình phát triển trí não ngay từ trong bụng mẹ.

2) Hỗ trợ phát triển thị giác

Võng mạc mắt chứa hàm lượng DHA rất cao. Trong quá trình phát triển thai nhi, DHA góp phần hoàn thiện cấu trúc và chức năng của mắt.

Việc bổ sung DHA đầy đủ có thể:

• Hỗ trợ sự phát triển của võng mạc.
• Giúp hoàn thiện chức năng thị giác của thai nhi.
• Góp phần hỗ trợ khả năng quan sát và nhận biết hình ảnh sau khi chào đời.

3) Hỗ trợ sức khỏe của bà bầu

Không chỉ có lợi cho thai nhi, DHA còn mang lại nhiều lợi ích cho bà bầu như:

• Hỗ trợ duy trì sức khỏe tim mạch.
• Góp phần cân bằng dinh dưỡng trong thai kỳ.
• Hỗ trợ hoạt động bình thường của hệ thần kinh.
• Giúp cơ thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu dinh dưỡng tăng cao khi mang thai.

Bà bầu cần bao nhiêu DHA mỗi ngày?

Nhu cầu DHA của mỗi bà bầu có thể khác nhau tùy thuộc vào chế độ ăn uống và tình trạng dinh dưỡng. Nhiều tổ chức y tế trên thế giới khuyến nghị phụ nữ mang thai nên bổ sung khoảng 200 – 300mg DHA mỗi ngày để hỗ trợ sự phát triển của thai nhi.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể khuyến nghị mức bổ sung cao hơn nếu bà bầu:

• Ăn ít cá biển.
• Có nguy cơ thiếu Omega-3.
• Mang đa thai.
• Có nhu cầu dinh dưỡng đặc biệt.

Việc bổ sung DHA cần tuân theo hướng dẫn của chuyên gia y tế để đảm bảo phù hợp với từng giai đoạn thai kỳ.

Thời điểm nào nên bổ sung DHA cho bà bầu?

1) Trước khi mang thai

Nhiều chuyên gia khuyến khích phụ nữ nên bổ sung DHA từ giai đoạn chuẩn bị mang thai.

Điều này giúp:

• Xây dựng nguồn dự trữ DHA cho cơ thể.
• Hỗ trợ chuẩn bị môi trường dinh dưỡng tốt cho thai nhi.
• Giúp cơ thể sẵn sàng đáp ứng nhu cầu tăng cao khi mang thai.

2) Trong 3 tháng đầu thai kỳ

Đây là giai đoạn hệ thần kinh và não bộ của thai nhi bắt đầu hình thành.

Bổ sung DHA trong thời gian này giúp:

• Hỗ trợ quá trình phát triển thần kinh sớm.
• Đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng của thai nhi ngay từ những tuần đầu tiên.

3) Trong 3 tháng giữa và 3 tháng cuối thai kỳ

Từ tuần thứ 28 trở đi, não bộ của thai nhi phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Đây được xem là giai đoạn DHA có vai trò đặc biệt quan trọng vì:

• Não bộ tăng trưởng nhanh về kích thước.
• Hệ thần kinh tiếp tục hoàn thiện.
• Võng mạc mắt phát triển mạnh.

Do đó, bà bầu cần duy trì việc bổ sung DHA đều đặn theo hướng dẫn của bác sĩ.

4) Uống DHA vào thời điểm nào trong ngày?

DHA là dưỡng chất tan trong chất béo, vì vậy thời điểm sử dụng có thể ảnh hưởng đến khả năng hấp thu của cơ thể. Các chuyên gia thường khuyến khích bà bầu uống DHA sau bữa ăn chính, đặc biệt là sau bữa sáng hoặc bữa trưa, khi hệ tiêu hóa hoạt động hiệu quả và khẩu phần ăn có chứa chất béo. Việc kết hợp DHA với các thực phẩm giàu chất béo lành mạnh như cá, quả bơ, các loại hạt hoặc dầu ô liu có thể giúp tăng khả năng hấp thu dưỡng chất này. Nhờ đó, cơ thể tận dụng DHA tốt hơn để hỗ trợ sự phát triển não bộ và thị giác của thai nhi.

Nguồn DHA tự nhiên cho bà bầu

1) Cá biển giàu DHA

Cá biển là một trong những nguồn cung cấp DHA tự nhiên dồi dào và dễ hấp thu nhất đối với cơ thể. DHA trong cá biển tồn tại ở dạng có khả năng sinh khả dụng cao, giúp cơ thể sử dụng hiệu quả hơn so với nhiều nguồn thực phẩm khác. Việc bổ sung cá biển vào chế độ ăn uống thường xuyên không chỉ giúp tăng lượng DHA mà còn cung cấp thêm protein, vitamin và khoáng chất cần thiết cho thai kỳ. 

Một số loại cá chứa nhiều DHA gồm:

• Cá hồi.
• Cá mòi.
• Cá trích.
• Cá thu nhỏ.
• Cá cơm.

Bà bầu nên ăn cá từ 2 – 3 lần mỗi tuần để bổ sung DHA tự nhiên cho cơ thể.

2) Các thực phẩm khác chứa DHA

Ngoài cá biển, DHA còn có trong:

• Trứng giàu Omega-3.
• Sữa dành cho bà bầu.
• Tảo biển.
• Một số loại hải sản.
• Thực phẩm tăng cường DHA.

Mặc dù hàm lượng DHA trong các thực phẩm này thấp hơn cá biển nhưng vẫn góp phần hỗ trợ bổ sung dinh dưỡng cho thai kỳ.

3) Lưu ý khi lựa chọn thực phẩm giàu DHA

Nguồn thực phẩm giàu DHA, đặc biệt là các loại cá biển, mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe của mẹ và sự phát triển của thai nhi. Tuy nhiên, không phải loại thực phẩm nào cũng phù hợp để sử dụng thường xuyên trong thai kỳ. Việc lựa chọn thực phẩm an toàn, chất lượng và được chế biến đúng cách sẽ giúp mẹ bầu bổ sung DHA hiệu quả, đồng thời hạn chế nguy cơ tiếp xúc với các chất có hại.

Để đảm bảo an toàn, bà bầu nên:

• Ưu tiên thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng.
• Lựa chọn cá có hàm lượng thủy ngân thấp.
• Tránh ăn cá sống hoặc chưa được nấu chín kỹ.
• Chế biến thực phẩm hợp vệ sinh.

Một số loại cá có hàm lượng thủy ngân cao như cá kiếm, cá mập hoặc cá kình nên được hạn chế trong thai kỳ.

Viên uống DHA cho mẹ bầu có cần thiết không?

1) Khi nào nên sử dụng viên bổ sung DHA?

Mặc dù DHA có thể được cung cấp qua thực phẩm nhưng nhiều bà bầu khó đáp ứng đủ nhu cầu hàng ngày chỉ thông qua chế độ ăn.

Viên uống DHA có thể được cân nhắc khi:

• Bà bầu ít ăn cá biển.
• Chế độ ăn không cân đối.
• Bị nghén và không dung nạp thực phẩm giàu DHA.
• Có nhu cầu bổ sung theo chỉ định của bác sĩ.

2) Tiêu chí lựa chọn sản phẩm DHA cho bà bầu

Trên thị trường hiện nay có rất nhiều sản phẩm DHA dành cho bà bầu với thành phần, hàm lượng và nguồn gốc khác nhau. Việc lựa chọn sản phẩm phù hợp không chỉ giúp mẹ bổ sung DHA hiệu quả mà còn đảm bảo an toàn trong suốt thai kỳ. Để đưa ra quyết định đúng đắn, bà bầu nên cân nhắc kỹ các tiêu chí quan trọng dưới đây: 

• Hàm lượng DHA phù hợp nhu cầu.
• Nguồn nguyên liệu rõ ràng.
• Sản phẩm được kiểm định chất lượng.
• Thương hiệu uy tín.
• Thành phần phù hợp với phụ nữ mang thai.

Những lưu ý khi bổ sung DHA trong thai kỳ

1) Không tự ý dùng quá liều

DHA là dưỡng chất quan trọng đối với sự phát triển não bộ và thị giác của thai nhi. Tuy nhiên, việc bổ sung DHA cần được thực hiện đúng liều lượng phù hợp với nhu cầu của từng giai đoạn thai kỳ. Nhiều mẹ bầu cho rằng dùng càng nhiều DHA càng tốt, nhưng quan niệm này không hoàn toàn chính xác.

Bổ sung DHA nhiều hơn không đồng nghĩa với việc mang lại nhiều lợi ích hơn. Việc sử dụng DHA quá mức có thể gây ra một số vấn đề sau:

• Rối loạn tiêu hóa.
• Buồn nôn.
• Khó chịu đường tiêu hóa.
• Mất cân bằng dinh dưỡng.

Ngoài ra, việc lạm dụng DHA trong thời gian dài có thể làm ảnh hưởng đến sự cân bằng của các dưỡng chất khác trong cơ thể. Để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả tối ưu, bà bầu nên sử dụng DHA đúng liều lượng theo khuyến nghị của bác sĩ hoặc hướng dẫn từ nhà sản xuất.

2) Kết hợp DHA với các dưỡng chất khác

Để thai nhi phát triển toàn diện, DHA nên được bổ sung cùng nhiều dưỡng chất thiết yếu khác nhằm hỗ trợ sự phát triển toàn diện của não bộ, hệ thần kinh và thể chất: 

• Axit folic: Hỗ trợ hình thành ống thần kinh của thai nhi, góp phần giảm nguy cơ dị tật bẩm sinh liên quan đến não và tủy sống.
• Sắt: Tham gia vào quá trình tạo hồng cầu, vận chuyển oxy đến mẹ và thai nhi, giúp hạn chế nguy cơ thiếu máu trong thai kỳ.
• Canxi: Hỗ trợ hình thành và phát triển hệ xương, răng của thai nhi, đồng thời giúp duy trì sức khỏe xương của mẹ.
• Iốt: Đóng vai trò quan trọng trong quá trình sản xuất hormone tuyến giáp, hỗ trợ phát triển não bộ và hệ thần kinh của thai nhi.
• Choline: Tham gia vào quá trình phát triển trí não, trí nhớ và chức năng nhận thức của trẻ ngay từ giai đoạn bào thai.
• Vitamin D: Tăng khả năng hấp thu canxi và phốt pho, hỗ trợ phát triển hệ xương, răng và hệ miễn dịch của thai nhi.

Sự kết hợp giữa DHA và các dưỡng chất trên giúp tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện về trí não, thị giác và thể chất của trẻ trong suốt thai kỳ.

Xem thêm:

Axit folic cho bà bầu: Vai trò và tầm quan trọng trong thai kỳ

Thuốc Sắt Cho Bà Bầu: Vai Trò, Cách Chọn Và Hướng Dẫn Bổ Sung Đúng Cách 

Kết luận

DHA là dưỡng chất quan trọng đối với sức khỏe của bà bầu và sự phát triển toàn diện của thai nhi. Việc bổ sung DHA đầy đủ trong suốt thai kỳ có thể hỗ trợ quá trình hình thành não bộ, thị giác và hệ thần kinh của em bé, đồng thời góp phần duy trì sức khỏe cho người mẹ.

Để đạt hiệu quả tối ưu, bà bầu nên xây dựng chế độ ăn cân đối, ưu tiên thực phẩm giàu DHA và sử dụng sản phẩm bổ sung khi cần thiết theo hướng dẫn của chuyên gia y tế. Điều này sẽ giúp tạo nền tảng dinh dưỡng vững chắc cho hành trình mang thai khỏe mạnh và sự phát triển của trẻ ngay từ những năm tháng đầu đời.

Trích dẫn 

National Institutes of Health (NIH), Office of Dietary Supplements. Dietary Supplements and Life Stages: Pregnancy. https://ods.od.nih.gov/factsheets/Pregnancy-HealthProfessional/

National Center for Complementary and Integrative Health (NCCIH). 7 Things To Know About Omega-3 Fatty Acids. https://www.nccih.nih.gov/health/tips/things-to-know-about-omega-fatty-acids